Истражување на Харвард - Aгентската вештачка интелигенција ги трансформира лидерството, тимовите и работните места

АИ во 2026: Од усвојување до агентско дејствување

Револуцијата на вештачката интелигенција влегува во нова фаза

До 2026 година, вештачката интелигенција многу го надмина едноставното пишување имејлови и извештаи. Според скорешните истражувања на Харвард Бизнис Скул, влеговме во ерата на „агентска АИ“ – автономни системи кои можат да планираат, расудуваат и да завршуваат сложени задачи со минимален човечки надзор.

„Луѓето кои зборуваат за користење на АИ за пишување имејл или изготвување документ – тоа е само почетна точка“, вели Рича Ранџан, виш потпретседател во Expedia Group. „Тој начин на размислување може да отклучи 10-кратно зголемување на продуктивноста.“

Што значи агентската АИ за лидерите

Професорката Цедал Нили од Харвард Бизнис Скул ја гледа АИ како дигитален тим за поддршка на лидерите. Агентската АИ може да функционира како:

• Аналитичар за конкурентско разузнавање – следи надворешни сигнали, секојдневно ги скенира интернет-изворите и ги синтетизира информациите за конкурентите или соработниците, претворајќи ги во конкретни стратешки сознанија.

• Шеф на кабинет – ги анализира календарите и имејловите за да покаже како навистина се троши времето, споредувајќи го со организациските приоритети и предлагајќи подобро распределување на ресурсите.

• Извршен тренер – предвидува повратни информации од менаџерите врз основа на минатите интеракции, помагајќи им на вработените подобро да се подготват за важни состаноци.

Јавниот став кон автоматизацијата со АИ

Изненадувачки, Американците се поотворени кон автоматизацијата отколку што се мислеше. Истражувањето на асистент-професорот Џејмс Рајли покажа дека луѓето поддржуваат автоматизација на околу 30% од сегашните работни места. Кога им била претставена понапредна иднa АИ која ги надминува луѓето по перформанси и цена, поддршката скокнала на 58%.

Сепак, одредени професии остануваат категорично „недопирливи“ – свештеници, воспитувачи во градинки, брачни терапевти и спортисти. Луѓето сакаат „личен допир“ на тие места, дури и ако АИ е технички подобра.

АИ како колаборативен тимски играч

Истражувањето на професорите Рафаела Садун и Карим Лакхани покажа дека АИ може да служи како „кибернетски колега“ во тимски проекти. Во експеримент со 791 професионалец во Procter & Gamble, тимовите што користеле АИ имале три пати поголема веројатност да генерираат идеи меѓу најдобрите 10% во споредба со поединци кои работеле без АИ.

„АИ може да дејствува како високо ефективен соработник“, велат истражувачите. Вработените што користеле АИ пријавиле повисок ентузијазам и помалку анксиозност од оние што работеле сами.

Како да се изгради организација подготвена за АИ

Борис Гројсберг, професор на Харвард, истакнува дека ангажирањето врвни АИ-таленти е само половина од битката. Густината на таленти – концентрацијата на способни луѓе во организацијата – е поважна од кога било. Компаниите мора намерно да работат на интеграција на тимовите, наместо да претпоставуваат дека суперѕвездите автоматски ќе соработуваат.

Гројсберг забележува дека АИ може да ги зголеми и успесите и грешките: „Ако имате одличен програмер, АИ го прави 10 пати подобар. Ако имате слаб, може да биде минус 7 пати.“

Заклучок

Како што АИ напредува, организациите треба да се фокусираат на:

• Почнување со досадни, повторливи задачи за да се изгради доверба

• Проширување на пристапот до АИ алатки за сите вработени

• Обезбедување поддршка од врвот и истакнување на раните усвојувачи

• Обезбедување етичка и законска употреба на податоците

„АИ може да ни помогне да дијагностицираме кои вештини ги имаме и како да ги поврземе со стратегијата“, вели Гројсберг. „Но сè уште ви требаат меки вештини и искуство. АИ ви го дава азбуката – вие треба да ја напишете поезијата.“

Извори и референци:

• Harvard Business School Working Knowledge – library.hbs.edu/working-knowledge

• Neeley, T. & Ranjan, R. (2025). Generative and Agentic AI as Strategic Partners for Leaders – техничка белешка, HBS

• Riley, J. W. (2025). Performance or Principle: Resistance to Artificial Intelligence in the US Labor Market – работен труд, HBS

• Sadun, R., Lakhani, K. et al. (2025). The Cybernetic Teammate: A Field Experiment on Generative AI Reshaping Teamwork and Expertise – работен труд, HBS

• Paulson, E. C. & Bansak, K. (2024). Public Attitudes on Performance for Algorithmic and Human Decision-Makers – објавено во PNAS Nexus

• Groysberg, B. (2025). Meta and the Superintelligence Talent Race – студија на случај, HBS